Η αναγνώριση κράτους της Παλαιστίνης από Μακρόν αλλάζει τα δεδομένα - Εξαγριώνεται το Ισραήλ

Ο κύβος ερρίφθη. Η Γαλλία θα αναγνωρίσει κράτος της Παλαιστίνης τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, όπως ανακοίνωσε χθες Πέμπτη (24/7) ο Εμανουέλ Μακρόν.

«Πιστός στην ιστορική δέσμευση για δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Μέση Ανατολή, αποφάσισα ότι η Γαλλία θα αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης. Θα κάνω την επίσημη ανακοίνωση στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον προσεχή Σεπτέμβριο», ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος μέσω X και Instagram.

Η κίνηση αυτή, που φυσικά προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Ισραήλ, εξέπληξε πολλούς. Η αναγνώριση βέβαια, παλαιστινιακού κράτους, από τη Γαλλία αναμενόταν εδώ και αρκετούς μήνες. Μάλιστα η σύγκρουση Ισραήλ-Ιράν οδήγησε σε αναβολή της συνόδου κορυφής για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη, με τη Σαουδική Αραβία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, την οποία το Παρίσι είχε προετοιμάσει. Ωστόσο, κανείς δεν ανέμενε κάτι τόσο αιφνιδιαστικό.

Γιατί είναι ορόσημο η απόφαση της Γαλλίας

Η ενέργεια αυτή έχει ξεχωριστή σημασία, μεγαλύτερη από κινήσεις αναγνώρισης της Παλαιστίνης από άλλες χώρες. Η Γαλλία είναι το πρώτο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που αναγνωρίζει παλαιστινιακό κράτος (τα υπόλοιπα μέλη είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Κίνα και το Ηνωμένο Βασίλειο), αλλά και το πρώτο μέλος των G7 που προχώρησε σε κάτι τέτοιο (οι υπόλοιπες χώρες στους G7 είναι οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ιαπωνία).

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η κίνηση της Γαλλίας αλλάζει καθοριστικά τα δεδομένα. Πρώτα απ’ όλα ότι ο Εμανουέλ Μακρόν αισθάνεται ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να προχωρήσει σε δράση. Άλλωστε, σήμερα Παρασκευή (25/7) είναι προγραμματισμένο οι ηγέτες της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Γερμανίας να έρθουν σε επικοινωνία και να ζητήσουν άμεση δράση για την ανθρωπιστική κρίση που μαστίζει τη Γάζα.

Καθημερινά, εικόνες σκελετωμένων παιδιών κάνουν το γύρο του κόσμου, από τη συνεχιζόμενη κόλαση στη Γάζα, ενώ συνεχώς έρχονται ειδήσεις από νέες επιθέσεις του Ισραήλ στην περίκλειστη περιοχή των Παλαιστινίων και δεκάδες νεκρούς. Η κατάσταση αυτή θυμίζει τις πιο σκοτεινές εποχές στη Δύση και φαίνεται ότι ο Μακρόν προσπαθεί να διεκδικήσει ρυθμιστικό ρόλο στις πρωτοβουλίες για τη Μέση Ανατολή.

Υπενθυμίζεται ότι Ισπανία, Ιρλανδία και Νορβηγία έχουν ήδη αναγνωρίσει κράτος της Παλαιστίνης.

«Είχα και άλλους συναδέλφους στο τηλέφωνο και είμαι σίγουρος ότι δεν θα είμαστε οι μόνοι που θα αναγνωρίσουν την Παλαιστίνη τον Σεπτέμβριο», δήλωσε στο CNN την Πέμπτη (24/7) ένας ανώτερος αξιωματούχος της γαλλικής προεδρίας, μετά την ανακοίνωση του Μακρόν.

Το βλέμμα τώρα πιθανότατα θα στραφεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, ίσως και στη Γερμανία. Η προοπτική των Ηνωμένων Πολιτειών, του στενότερου συμμάχου του Ισραήλ ακόμη και χωρίς την προεδρία Τραμπ, φαίνεται αδύνατη. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ήδη καταδίκασε σφοδρά την κίνηση του Μακρόν.

Η Γαλλία υποστηρίζει εδώ και καιρό μια λύση δύο κρατών για το Ισραήλ και την Παλαιστίνη με βάση τα σύνορα του 1967, αν και η πηγή του Ελιζέ ανέφερε ότι η γαλλική αναγνώριση δεν θα καθόριζε τα σύνορα.

Ο Μακρόν υποστήριξε σθεναρά τα αντίποινα του Ισραήλ για τις σφαγές της 7ης Οκτωβρίου, αλλά με την πάροδο του χρόνου σκλήρυνε την κριτική του για τον Νετανιάχου και τη διεξαγωγή του πολέμου από το Ισραήλ.

Δημόσια, ο Γάλλος πρόεδρος ανησυχούσε για την «εισαγωγή» της σύγκρουσης στη Γαλλία, την πατρίδα της μεγαλύτερης κοινότητας Εβραίων και Μουσουλμάνων στην Ευρώπη.

Όμως, καθώς τα θύματα στη Γάζα αυξάνονταν, η Γαλλία απαγόρευσε τις εξαγωγές όπλων στο Ισραήλ, οργάνωσε ρίψεις ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή και επανειλημμένα ζήτησε κατάπαυση του πυρός αλλά και πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια και για τους δημοσιογράφους.

Είναι προφανές ότι με αυτήν την δυναμική κίνηση, ο Μακρόν ελπίζει να πυροδοτήσει ένα «ντόμινο» αναγνώρισης και από άλλα ισχυρά κράτη.

Οργή από Ισραήλ και ΗΠΑ

Η ανακοίνωση του Εμανουέλ Μακρόν προκάλεσε «έκρηξη» οργής από το Ισραήλ. Η απόφαση του αρχηγού του γαλλικού κράτους «επιβραβεύει τον τρόμο», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου. «Ας είμαστε σαφείς: οι Παλαιστίνιοι δεν επιδιώκουν να αποκτήσουν κράτος στο πλευρό του Ισραήλ, επιδιώκουν να αποκτήσουν κράτος στη θέση του Ισραήλ», τόνισε.

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ «απορρίπτουν σθεναρά» το γαλλικό σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το μια απόφαση που θα απομακρύνει την «ειρήνη». Πρόκειται για «ράπισμα στο πρόσωπο των θυμάτων της 7ης Οκτωβρίου» 2023, εξεμάνη ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Στην ίδια τη Γαλλία, ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού (άκρα δεξιά) Ζορντάν Μπαρντελά επέκρινε την «βιαστική» απόφαση που δίνει στη Χαμάς «ανέλπιστη θεσμική και διεθνή νομιμοποίηση».

Απεναντίας ο ηγέτης της Ανυπότακτης Γαλλίας (ριζοσπαστική αριστερά) Ζαν-Λικ Μελανσόν χαιρέτισε την «ηθική νίκη», επικρίνοντας το ότι δεν εφαρμόζεται η απόφαση άμεσα.

Η κρίσιμη σύνοδος τον Σεπτέμβριο

Η Γαλλία θα συμπροεδρεύσει τον Σεπτέμβριο, μαζί με τη Σαουδική Αραβία, σε διεθνή σύνοδο σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων που έχει σκοπό να δοθεί νέα ώθηση στη λεγόμενη λύση των δυο κρατών, του Ισραήλ και της Παλαιστίνης.

Η σύνοδος αυτή αρχικά προβλεπόταν να οργανωθεί τον Ιούνιο, όμως αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή, εξαιτίας του πολέμου του Ισραήλ με το Ιράν. Στο μεσοδιάστημα, προβλέπεται να γίνει σύνοδος σε επίπεδο υπουργών την 28η και την 29η Ιουλίου στη Νέα Υόρκη.

Πώς αντέδρασε Χαμάς και αραβικός κόσμος

Μέχρι σήμερα, κράτος της Παλαιστίνης έχουν αναγνωρίσει τουλάχιστον 142 χώρες, σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP.

Ο αντιπρόεδρος της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ) Χουσέιν αλ Σέιχ εξήρε την απόφαση του κ. Μακρόν για την «εγκαθίδρυση του ανεξάρτητου κράτους μας». Πρόκειται για «θετικό βήμα», ανέφερε, από την πλευρά της, η Χαμάς παροτρύνοντας κι άλλες κυβερνήσεις να μιμηθούν το γαλλικό παράδειγμα.

Η Σαουδική Αραβία εξέφρασε ικανοποίηση για την «ιστορική» απόφαση του Παρισιού και παρότρυνε κι άλλες κυβερνήσεις να λάβουν «παρόμοια θετικά μέτρα».

Η Γαλλία «θα κινητοποιήσει όλους εκείνους τους διεθνείς εταίρους που θα επιθυμούσαν να συμμετάσχουν» στην πρωτοβουλία, ανέφερε ο κ. Μακρόν σε επιστολή του στον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, τον Μαχμούντ Αμπάς.

Αποστρατιωτικοποίηση της Χαμάς υπόσχεται ο Αμπάς

Σε επιστολή του που φέρει ημερομηνία 9η Ιουνίου κι απευθυνόταν στον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν, ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Αμπάς υποσχέθηκε αποστρατιωτικοποίηση του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος Χαμάς, ο στρατιωτικός βραχίονας του οποίου εξαπέλυσε την έφοδο στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023, γεγονός που αποτέλεσε το έναυσμα για ένα νέο πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας.

Δήλωσε ακόμη διατεθειμένος να οργανώσει βουλευτικές και προεδρικές εκλογές το 2026 για να «ενισχυθεί η νομιμοποίηση» της Παλαιστινιακής Αρχής και «η εξουσία της στο μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος», συμπεριλαμβανομένης της Λωρίδας της Γάζας, σύμφωνα με την επιστολή του γάλλου προέδρου Μακρόν.

Αντικρουόμενες απόψεις και δισταγμοί στην Ευρώπη

Την 19η Μαΐου, η Βρετανία, ο Καναδάς και η Γαλλία άνοιξαν τον δρόμο για την πιθανή αναγνώρισε με κοινή διακήρυξή τους. Όμως έκτοτε καμιά από τις τρεις χώρες δεν προχώρησε στο διάβημα αυτό.

Την 10η Ιουλίου, σε επίσκεψή του στη Βρετανία, ο κ. Μακρόν κάλεσε να γίνει κοινή αναγνώριση κράτους της Παλαιστίνης από το Παρίσι και το Λονδίνο - αλλά δεν υπήρξε συνέχεια, τουλάχιστον μέχρι στιγμής.

Τον Μάιο του 2024, η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Νορβηγία, στις οποίες προστέθηκε έναν μήνα αργότερα η Σλοβενία, είχαν ήδη κάνει το βήμα αυτό στην Ευρώπη.

«Μαζί, πρέπει να προστατεύσουμε αυτό που ο (σ.σ. πρωθυπουργός του Ισραήλ) Νετανιάχου προσπαθεί να καταστρέψει. Η λύση των δυο κρατών είναι η μόνη λύση», σχολίασε ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ.

Ωστόσο η Ευρώπη παραμένει διχασμένη για το ζήτημα. Η Γερμανία ιδίως θεωρεί πως η αναγνώριση θα έστελνε «λάθος μήνυμα» σήμερα.

Το Ισραήλ αντιμετωπίζει εντεινόμενη διεθνή πίεση για να βάλει τέλος στον πόλεμο και στα δεινά των δύο και πλέον εκατομμυρίων κατοίκων του μικρού παραθαλάσσιου παλαιστινιακού θυλάκου, ο οποίος εξακολουθεί να βρίσκεται υπό αποκλεισμό από την κανονική ροή ειδών πρώτης ανάγκης.

Σε αυτό το φόντο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανήγγειλε «επείγουσα» συζήτηση με τους ομολόγους του της Γερμανίας και της Γαλλίας για να εξεταστεί το πώς μπορεί «να σταματήσουν οι σφαγές και να διανεμηθούν στον πληθυσμό τα τρόφιμα που έχει απελπιστική ανάγκη».